جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، که با حمله ناگهانی صهیونیستها همراه بود، فعلا و عجالتا به پایان رسیده است. اما بیشتر شهروندان ما چنین نگرانیها و ترسهایی را به واسطه امنیت موجود در کشور تا به حال تجربه نکرده بودند.
ممکن است این استرسها و نگرانیها تا مدتی تداوم داشته باشد یا برای برخی که حساسترند، نشانههایش همیشگی باشد. حالا که در مرحله آتشبس هستیم، بد نیست نکتههایی در این مورد بدانیم. دراینباره با دکتر امیرحسین جلالی ندوشن، روانپزشک و سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان به گفتگو نشستهایم. نکتههای این متخصص را در ادامه بخوانید.
سندرمهای دنبالهدار
جلالی میگوید: زمانی که تهدیدی جدی با احتمال آسیب به جسم و روح افراد رخ میدهد، میتواند سندرمهای استرس پس از حادثه را هم ایجاد کند. در این شرایط ممکن است فرد دچار ترس، اندوه، اضطراب و استرس شود که الزاما پایدار نیستند اما میتواند سندرمهای استرس پس از حادثه ایجاد کند؛ یعنی آثار حادثه در ذهن و روح و روان باقی بماند چون سیستم روانی یک سیستم دفاعی دارد.
ترومای ماندگار
به گفته این روانپزشک، اتفاقهایی مانند سیل و زلزله یا موضوعاتی مانند جنگ و حوادثی که به صورت انفجار، صدای انفجار یا ویرانیهایی که پیش میآید یا مواجهاتی که افراد با افراد آسیب دیده در این حوادث داشتهاند، از جمله استرسهایی هستند که امکان دارد آثار آنها باقی بماند.
سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ادامه میدهد: در این موارد سیستم روانی یک نوع افزایش حساسیت پیدا میکند. به دلیل اینکه آن موقعیتی که ما تجربه کردهایم، موقعیت مهمی بوده و اصولا سیستم ذهنی و روانی ما وظیفه دفاع از ما را دارد، در نتیجه با اتفاقات شبیه به آن مثل یک سر و صدای معمولی، ممکن است واکنش نشان بدهد. مثلا صدای افتادن یک ظرف یا ترمز ماشین را ساده نمیگیرد.
علائم و واکنشهای تروما در شرایط جنگی
او با بیان این که اگر بر اثر بمباران هواپیمای دشمن خواب افراد خراب شود و بد بخوابند، از خواب بپرند یا واکنش داشته باشند، تاکید میکند: اینها در حالت عادی واکنشهای غیرعادی هستند. اما این واکنش غیرعادی به یک شرایط غیرعادی را باید طبیعی در نظر گرفته. یعنی یک جور سیستم دفاعی که در جهت بقا کار میکند.
جلالی ادامه میدهد: پس از وقوع این حوادث بهترین کار این است که مردم به زندگی عادی خود برگردند.
به گفته این روانپزشک، طی یک ماه آینده این احتمال وجود دارد خیلی از مردم بترسند، دل و دماغ نداشته باشند، بد بخوابند، کابوس ببینند یا نگرانیهایی داشته باشند. نگرانی چرخه دارد؛ یعنی فرد از نگرانی نگران میشود و این مساله افزایش پیدا میکند. برای عبور از این شرایط باید این چرخه را شکست و به زندگی عادی برگشت.
تدابیر ویژه برای دوران جنگ
جلالی درباره اقدامات انجمن علمی روانپزشکان در روزهای حملات رژیم صهیونیستی عنوان میکند: این انجمن به عنوان نهاد مشورتی، در کنار وزارت بهداشت و انجمنهای مختلف بوده است. اما بهترین توصیه این است که مردم در صورت تداوم نگرانیها و استرسهای خود با سامانه ۴۰ ۳۰ تماس بگیرند که امنترین سامانه برای بیان مشکلات مردمی است و متخصصان زبده راهنماییهای لازم را ارائه میکنند.
