سینمای هند نه تنها با جذابیتهای فراوان خود توانسته است در ایران و دیگر کشورهای آسیایی طرفداران زیادی پیدا کند، بلکه این سینما توانسته است مرزهای فرهنگی را بشکند و به یک زبان جهانی تبدیل شود. از زمان فیلمهایی مانند «شعله» تا امروز، سینمای هند همچنان جایگاه ویژهای در دل مردم ایران دارد. این سینما با داستانهای عاشقانه و مفاهیم انسانی، همچنان بخش بزرگی از تجربه فرهنگی مردم ایران را شکل میدهد.
از زمانی که سینما وارد ایران شد، فیلمهای خارجی جاذبه خاص خود را برای مردم داشتند. اما اگر بخواهیم یک نقطه عطف در تاریخ سینمای ایران و هند ذکر کنیم، باید از اکران فیلم “شعله” یاد کنیم. فیلمی که از سالهای ابتدایی اکرانش در سینماهای ایران، در دل مردم جای باز کرد و تا مدتها به عنوان نماد سینمای هند در ایران شناخته میشد.
شاید تصور کنید که سینمای هند بهطور ناگهانی در ایران محبوب شد، اما در واقع این سینما سالها پیشتر از «شعله» وارد ایران شده بود و به تدریج در دل ایرانیان جای خود را باز کرد. در ابتدا، بیشتر فیلمهای عربی در سینماهای ایران نمایش داده میشدند. اما با قطع روابط فرهنگی ایران و کشورهای عربی، سینمای هند به تدریج در کانون توجهات قرار گرفت. بسیاری از فیلمهای هندی که وارد ایران شدند، داستانهایی عاشقانه و پر از احساسات انسانی داشتند که همزمان با ریشههای فرهنگی مردم ایران ارتباط برقرار میکرد.
در زمان صفویه، ارتباطات فرهنگی ایران و هند در عرصههای مختلف هنر، از جمله گچکاری، کاشیکاری و هنرهای صوفیانه شکل گرفت. این ارتباطات تاریخی باعث شد تا سینمای هند با ریشههای فرهنگی ایران همخوانی داشته باشد و مردم ایران بهراحتی با فیلمهای هندی ارتباط برقرار کنند. همین ویژگیها موجب شد تا سینمای هند در ایران با استقبال بسیاری روبهرو شود. برای بررسی کلی سینمای هند به اطلاعات موثقتری نیاز بود، به همین دلیل با «التفات شکریآذر»، نویسنده پژوهشگر سینمای هند به گفتوگو پرداختیم که در ادامه میخوانید.
«شعله» نقطه عطف سینمای هند در ایران
اما در میان فیلمهای هندی، «شعله» بیشک نقطه عطفی در معرفی سینمای هند به ایرانیان بود. این فیلم در سالهای پس از انقلاب به سینماهای ایران وارد شد و استقبال از آن حیرتانگیز بود. این اثر ترکیبی از عشق، دوستی و مفاهیم انسانی را به زیبایی در خود گنجانده بود و همین موضوع باعث شد تا مردم ایران آن را به شدت دوست داشته باشند. علاوه بر آن، قدرت نمایشی و جذابیت داستانهای سینمای هند، بهویژه در بخشهای عاشقانه، توانست باعث جذب مخاطبان زیادی شود.
