روزهای گذشته نامزدهای نوزدهمین دوره جشنواره بینالمللی شعر فجر در نشست خبری اعلام شدند و قرار است اختتامیه آن دوم اسفند ۱۴۰۳ در شیراز با حضور وزیر فرهنگ برگزار شود. بر اساس اعلام مسئولان این جشنواره در نوزدهمین دوره مهمانهایی از چند کشور خارجی حضور خواهند داشت و در مراسم اختتامیه شعرخوانی می کنند، اما آثار آنها داوری نخواهد شد.
در این میان مسالهای که بعد از نزدیک به دو دهه از برگزاری این جشنواره بیپاسخ مانده است، چرایی بینالمللی خواندن این جشنواره است، در حالی که شاعران دیگر کشورها نمیتوانند در آن شرکت کنند. در شرایطی که به گفته حامد محقق معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب، طبق اساسنامه جشنواره شعر فجر کتابهایی حق شرکت در این جشنواره را دارند که در ایران چاپ شده و از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز دریافت کرده باشند. در چنین شرایطی هیچ کتابی که بیرون از ایران منتشر شده باشد، امکان شرکت در جشواره شعر فجر را ندارد، پس چرا این جشنواره، بینالمللی خوانده میشود؟
اینها در حالی است که جشنواره فیلم فجر تا امسال بخش بینالمللی را در خود داشت و در چهلوسومین دوره قرار شد تا بخش بینالملل از آن جدا و در تاریخ دیگری آثار کشورهای شرکتکننده مورد داوری قرار بگیرد. همچنین در جشنوارههای تئاتر و موسیقی فجر هم آثاری از دیگر کشورها داوری میشوند.
برگزاری یک جشنواره در ابعاد بینالمللی به فعالان آن حوزه کمک میکند تا ضمن آشنایی با همکاران خود در دیگر کشورها با آخرین اتفاقها و امکانات روز آشنا شوند. همچنین اگر جشنواره شعر فجر در ابعاد بینالمللی برگزار میشد، ناشران میتوانستند با کتابهای شعری که در دیگر کشورها منتشر شده است، آشنا شوند و در صورت تمایل امکان تبادل حق مالکیت فکری شکل میگرفت. از طرفی کشورهای فارسیزبان به راحتی میتوانند در جشنواره شعر فجر شرکت کنند و آثار آنها بدون نیاز به مترجم، مورد بررسی داوران قرار بگیرد.
برگزاری بینالمللی یک رویداد فرهنگی میتواند موجب پیوند فرهنگی کشورهایی شود که در این رویداد شرکت میکنند. این مساله میتواند در شرایط روز و اتفاقهایی که در کشورهای همسایه میافتد، اهمیت چند برابر پیدا کند. کشورها و مردم وقتی از راه فرهنگی با هم مرتبط میشوند، میتوانند شرایط یکدیگر را بهتر از قبل درک کنند.
ارائه راهکار در این زمینه قطعا غیرممکن نیست، همانطور که آثاری از کشورهای مختلف در حوزه سینما، تئاتر و موسیقی میتوانند وارد بخش داوری جشنواره فجر شوند، باید آثار شعر هم بتوانند وارد بخش داوری جشنواره بینالمللی شعر فجر شوند یا اینکه عنوان بینالمللی از این جشنواره برداشته شود.
