عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به نقش مستقیم مصرف بالای نمک در افزایش فشارخون، گفت: مصرف روزانه ۱۰ گرم نمک، زمینهساز بیماریهای قلبی، پوکی استخوان و برخی سرطان ها است.
عبدالرضا نوروزی، با بیان اینکه نمک یکی از مواد غذایی بسیار مهمی است که به طور روزانه دریافت میشود، افزود: نمک در عین داشتن آثار فیزیولوژیکی مفید، در صورت مصرف زیاد میتواند موجب بروز مشکلات جدی شود و مهمترین مشکلی که نمک ایجاد میکند، در دسته بیماریهای غیرواگیر قرار میگیرد.
وی ادامه داد: علاوه بر نمک، اختلالات وزن نیز از عوامل مهم در بروز این بیماریها هستند اما نمک در این زمینه اهمیت بیشتری دارد. مصرف زیاد نمک میتواند باعث ایجاد مشکلات استخوانی از جمله پوکی استخوان شود، بهویژه در افرادی که بهدلیل بیماریهای زمینهای یا مصرف برخی داروها، در معرض این مشکل قرار دارند.
این متخصص تغذیه خاطرنشان کرد: مصرف زیاد نمک روند پوکی استخوان را در این افراد تسریع میکند. در چند سال اخیر، مشخص شده که مصرف زیاد نمک با برخی سرطانها، از جمله سرطان معده، مرتبط است بنابراین کاهش مصرف نمک یکی از راهکارهای مؤثر در پیشگیری از این نوع سرطانها محسوب میشود.
نوروزی با اشاره به منابع مصرف نمک، تصریح کرد: نمکی که دریافت میکنیم از دو منبع عمده تأمین میشود. بخش عمده آن بهصورت نمک پنهان و از طریق غذاهای فرآوریشده وارد بدن میشود. یک فرد تهرانی بهطور متوسط حدود ۴ گرم نمک از طریق نان مصرف میکند که این مقدار در صورت شور بودن نان تا ۷ گرم در روز افزایش مییابد.
وی ادامه داد: استاندارد میزان نمک در دوغ حدود یک گرم در هر ۱۰۰ میلیلیتر تعیین شده و به همین ترتیب یک بطری ۳۰۰ میلیلیتری حدود ۳ گرم نمک دارد. میزان توصیهشده مصرف نمک در حال حاضر حدود ۵ گرم در روز است و فقط از طریق نان و دوغ، سه گرم از این مقدار تأمین میشود.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران یادآور شد: مطالعات تاریخی نشان میدهد که تا حدود ۱۰۰ سال پیش، مصرف نمک بهمراتب کمتر بوده است. بررسی اسکلت افرادی که ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سال پیش زندگی میکردند نشان میدهد که مصرف نمک آنها کمتر از ۲ گرم در روز بوده و حتی در ۱۰۰ سال گذشته، میانگین مصرف حدود ۳ تا ۳.۵ گرم در روز گزارش شده است.
نوروزی با رد تأثیر مفید نمکهای خاص از جمله نمک دریا، صورتی و آبی گفت: مهمترین عامل آسیبزا در نمک، سدیم است و سدیم موجود در این نمکها تفاوتی با نمکهای معمولی ندارد. این نمکها با قیمتهای گزاف فروخته میشوند اما از نظر تأثیر بر سلامت، هیچ گونه برتری ندارند.
وی با بیان اینکه تغییرات سبک زندگی و مصرف غذاهای فرآوریشده باعث افزایش چشمگیر مصرف نمک شده است، افزود: مصرف نمک سفره باید حذف شود و غذاهایی که نمک بالایی دارند، مانند نان، از مراکزی تهیه شوند که نمک کمتری استفاده میکنند. در نانهایی با کیفیت پایین معمولاً برای بهبود کیفیت، نمک بیشتری افزوده میشود.
این متخصص تغذیه با اشاره به پژوهشی انجامشده در یکی از دانشگاههای علوم پزشکی تهران، گفت: مصرف نمک در کارکنان این دانشگاه ۲۰ درصد بیشتر از میانگین مصرف نمک در میان مردم تهران بود. از آنجا که غذای کارکنان و بخش عمدهای از بیماران بهصورت متمرکز در یک محل تهیه میشود، امکان کنترل میزان نمک مصرفی در این مراکز بسیار زیاد است.
