دکتر حمید فرزادفر – متخصص ارتوپدی اظهار کرد: به دلیل راستقامتی انسان، ساختار ستون فقرات بسیار ظریف و حساس است. ستون فقرات از جمجمه آغاز و پس از عبور از هفت مهره گردنی، ۱۲ مهره پشتی، پنج مهره کمری و پنج مهره لگنی تا انتهای بدن امتداد مییابد.
وی افزود: مهمترین وظیفه ستون فقرات، حفظ تعادل، ایجاد پایداری و تشکیل کانالی محافظ برای نخاع است تا پیامهای عصبی از مغز به اندامها منتقل شود. مهرهها از طریق مفاصل و دیسکهای بینمهرهای با یکدیگر در ارتباط هستند و این ساختار، ضمن حفظ استحکام، امکان خم شدن، چرخش و حرکت جانبی را فراهم میسازد.
فرزادفر ادامه داد: بین هر دو مهره دیسکی غضروفی قرار دارد که مانند یک فنر طبیعی، فشارهای وارد شده را جذب میکند. در حاشیه مهرهها نیز فضاهایی برای خروج اعصاب نخاعی وجود دارد؛ عصبهای گردنی به اندام فوقانی و عصبهای کمری به پاها عصبرسانی دارند؛ بنابراین هرگونه آسیب یا لغزش مهره میتواند موجب درد، بیحسی یا ضعف در اندامها شود.
متخصص ارتوپدی دانشگاه با اشاره به اینکه درد لگن در سنین سالمندی میتواند ناشی از آرتروز یا صدمات استخوان دنبالچه باشد، گفت: درمان این عارضه معمولا ترکیبی از دارو، فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی است و تشخیص دقیق آن از طریق بررسی کامل نواحی کمری و لگنی انجام میشود.
وی افزود: برخلاف تصور عمومی، نوعی از کمردردها ماهیت التهابی دارد و معمولاً در سنین ۱۵ تا ۳۰ سال بروز میکند. این نوع دردها هنگام استراحت تشدید شده و با تحرک کاهش مییابد، بنابراین مراجعه به پزشک برای بررسی زمینههای ایمنی و ژنتیکی ضروری است.
فرزادفر توصیه کرد: افراد باید پس از هر ۴۵ تا ۵۰ دقیقه فعالیت مداوم ایستاده، دستکم ۱۰ دقیقه در وضعیت درازکش استراحت کنند تا فشار عمودی از روی مفاصل و دیسکها کاهش یابد.
وی با تأکید بر اهمیت رعایت اصول صحیح نشستن افزود: در حالت نشسته، زانوها باید همسطح یا کمی بالاتر از لگن قرار گیرند و گودی کمر با تکیهگاه پر شود. انجام ورزشهای سبک و منظم مانند پیادهروی، شنا و نرمشهای کششی، همچنین پرهیز از حمل بار سنگین و حرکات ناگهانی در حفظ سلامت ستون فقرات مؤثر است.
عضو هیأت علمی دانشگاه تصریح کرد: مفاصل تحتانی کمر بیشترین وزن بدن را تحمل میکنند، بنابراین ایستادن طولانی بدون استراحت باعث افزایش احتمال آرتروز و تخریب تدریجی دیسکها میشود. استراحت افقی به احیای عملکرد عضلات و کاهش فشارهای فیزیکی کمک میکند.
بنابر اعلام وزارت بهداشت؛ وی در پایان خاطرنشان کرد: ستون فقرات محور اصلی پایداری بدن است و باید با رعایت اصول زندگی سالم از آن مراقبت کرد. بسیاری از بیماریهای کمری نتیجه فرسایش تدریجی و فشارهای مداوماند؛ درحالیکه کمردردهای التهابی در جوانان با تشخیص زودهنگام، فیزیوتراپی، کنترل وزن و اصلاح الگوهای حرکتی قابل درمان و پیشگیری هستند.
