به گزارش خبرنگار باخیش خبر، تحقیقات علمی نشان میدهد که مغز انسان در محیطهای جدید، رفتاری متفاوت از خانه بروز میدهد. در واقع، آنچه ما به عنوان «بدخوابی در شب اول سفر» تجربه میکنیم، میراثی از دوران تکامل است. در گذشتههای دور، برای نیاکان ما خوابیدن در یک محیط جدید همواره با ریسک مواجه شدن با شکارچیان یا خطرات طبیعی همراه بود. به همین دلیل، مغز ما یک مکانیسم دفاعی درونی طراحی کرده است: در شب اول، نیمکره چپ مغز به شکلی فعالتر از همیشه باقی میماند تا کوچکترین تغییرات محیطی را رصد کند.
چرا در سفر کیفیت خواب افت میکند؟
این مکانیسم دفاعی، اگرچه در دوران باستان ضامن بقای انسان بوده، اما در هتلهای مدرن امروزی به عاملی برای کاهش کیفیت زندگی مسافران تبدیل شده است. متخصصان خواب تأکید دارند که «اثر شب اول» منجر به سه اتفاق اصلی میشود:
1. تأخیر در شروع خواب: فرآیند به خواب رفتن طولانیتر میشود زیرا مغز هنوز در حال اسکن کردن محیط است.
2. بیداریهای مکرر:کوچکترین صدا یا تغییر نوری در اتاق ناآشنا، بلافاصله فرد را از خواب میپراند.
3. افت کیفیت خواب عمیق: حتی اگر فرد موفق شود بخوابد، مغز به دلیل هوشیاری نیمهخودآگاه، وارد فاز خواب عمیق (Deep Sleep) نمیشود.
تداخل با ساعت بیولوژیک
علاوه بر این مکانیسم دفاعی، تغییر در ریتم شبانهروزی (Circadian Rhythm) که ناشی از جابهجایی در مناطق زمانی (Jet Lag) است، مانند کاتالیزوری عمل کرده و این بیخوابی را تشدید میکند. در واقع، در شب اول سفر، بدن هم با یک محیط غریبه روبروست و هم با تضاد زمان درونی و بیرونی؛ ترکیبی که باعث میشود مسافر صبح روز بعد احساس کند تنها «نیمهخواب» بوده است.
آیا راهی برای مقابله وجود دارد؟
اگرچه این پدیده واکنشی غریزی است، اما کارشناسان پیشنهاد میکنند با رعایت برخی اصول مانند:
حفظ روتینهای پیش از خواب (مطالعه یا گوش دادن به موسیقی خاص).
ایجاد فضایی مشابه خانه (مانند همراه داشتن بالش یا ملحفه شخصی).
و استفاده از چشمبند و گوشگیر برای کاهش محرکهای محیطی.
میتوان تا حد زیادی «سنسورهای امنیتی» مغز را آرام کرد تا لذت سفر، فدای بیخوابیهای شب اول نشود./انتهای پیام
